HuurrechtExpert

Verwarde personen, zelfbeschikking en veiligheid – wie trekt de grens?

Verwarde personen, zelfbeschikking en veiligheid – wie trekt de grens? Een stokoude huurster van een appartement oogt nogal verward. De vloeren in de hal en in de woonkamer staan vol met door haar geleegde wijnflessen, naast bergen oud papier en allerlei andere zaken. Ook de keuken en andere vertrekken bevatten - een beetje oneerbiedig gezegd - een enorme puinhoop. De verhuurder maakt zich grote zorgen om de veiligheid en hygiëne - niet alleen voor deze huurster, maar ook voor omwonenden. Aangeboden hulp leidde tot niets. In hoeverre is de verhuurder medeverantwoordelijk voor zo’n woonsituatie? Denk aan brand, terwijl mevrouw dronken of anderszins verward is. Wat zijn de rechten en plichten van een verhuurder in zo’n geval?


Casus en vraag:
Mijn partner en ik beheren sinds vorig jaar enkele panden voor eigenaren/verhuurders. Af en toe stuiten we op ernstige dilemma’s. Neem nou de stokoude huurster van een appartement. Zij woont daar al zowat een halve eeuw. Begin dit jaar hebben we ons aan haar voorgesteld. Het verloop van deze kennismaking bevestigde bij ons het vermoeden dat zij nogal verward is. Mevrouw vertelde bijvoorbeeld dat ze lege wijnflessen spaart. Die verzameling bleek haar boven het hoofd te groeien. Of wij eens konden helpen met opruimen? Behalve enkele in Canada woonachtige neven en nichten heeft zij geen familie of vrienden.

Mevrouw liet ons haar appartement zien. De vloeren in de hal en in de woonkamer staan vol met lege flessen, naast bergen oud papier en allerlei andere zaken. Via een smal paadje liepen we van het ene naar het andere vertrek. Mevrouw slaapt in de woonkamer op een matrasje. Ook de keuken en badkamer bevatten - een beetje oneerbiedig gezegd - een enorme puinhoop. Wij maken ons grote zorgen om de veiligheid en hygiëne - niet alleen voor deze huurster, maar ook voor omwonenden. We boden hulp aan en maakten hiervoor met haar een afspraak.

Op de afgesproken datum kwamen we terug - met een aanhanger. Helaas, mevrouw wist niets van een afspraak met ons. We mochten alleen het halletje opruimen. Intussen heeft een zorgmediator contact met ons opgenomen. Wat bleek? Deze dame bezoekt mevrouw eens per veertien dagen om haar eenzaamheid te doorbreken. Bovendien liet zij ons weten dat mevrouw niet alleen lege wijnflessen verzamelt: zij drinkt die flessen eerst zelf leeg. Mevrouw weigert alle poets- en zorghulp. Vanuit de zorg kan het verlenen daarvan niet worden afgedwongen. Wij hebben het halletje leeg gemaakt. De woonsituatie is daarna niet minder risicovol. In hoeverre is de verhuurder daarvoor medeverantwoordelijk? Wat als er iets gebeurt? Denk aan brand, terwijl mevrouw dronken of anderszins verward is. De zorgmediator zegt dat ze niets kan doen, zolang huurster nog 'toerekeningsvatbaar' is en alle hulp weigert.

Kunt u ons iets meer vertellen over de rechten en plichten van een verhuurder in zo’n geval? Wij hebben erg met mevrouw te doen en willen haar graag helpen, maar waar trek je de grens?

Antwoord:
Dit soort situaties komen steeds vaker voor. Opname in een bijzondere woonzorg-voorziening kan de beste oplossing zijn. Dat kunt u bespreken met de betrokken hulpverlener. Misschien is de hulpverlener bereid beschermingsbewind aan te vragen 1? Verkeert een dier in erbarmelijke omstandigheden, dan zou u het mee kunnen nemen en afleveren aan het asiel. Maar een mens, ook een ernstig verwarde persoon, heeft een onvervreemdbaar recht: zelfbeschikking! Beschermingsbewind kan die zelfbeschikking ten dele doorbreken.

Komen de belangen van de eigenaar/verhuurder en die van omwonenden in het gedrang, dan zal iemand een keer een grens moeten trekken. In de gegeven omstandigheden bent u dat! Sterker nog: onder bijzondere omstandigheden kan het nalaten daarvan zelfs verwijtbaar zijn als onrechtmatige daad (art. 6:162 BW). Dan kan een verhuurder aansprakelijk worden gesteld voor schade.

Welk woongedrag is wel of niet aanvaardbaar? De grens kan een verhuurder ontlenen aan huurdersverplichtingen, bij niet-nakoming daarvan. Dus zodra u oordeelt dat het bewonen door deze huurster niet langer aanvaardbaar is, omdat haar onmacht leidt tot overlast, schade en zelfs groot gevaar, dan gedraagt zo iemand zich niet zoals dat een goed huurder betaamt (art. 7:213 BW). Dat kan een reden zijn voor beëindiging van de huur. Dat mevrouw niet compos mentis is, staat daaraan niet in de weg.

U kunt de huur opzeggen of ontbinden. Geeft mevrouw daaraan geen gevolg, dan zal de rechter daarover beslissen, desgevorderd. O ja … is inmiddels beschermingsbewind ingesteld, dan moet u de opzegging of ontbinding adresseren aan de bewindvoerder.

Risico-management
Ziet u dat de situatie acuut verslechtert? Acht u het onverantwoord om te wachten op de afloop van een procedure tot huurbeëindiging? Dan kunt u - vooruitlopend daarop - een kort geding aanspannen en alvast ontruiming van het gehuurde vorderen.

Mocht u dit dossier die kant op willen sturen, dan raad ik u aan een lokale advocaat in te schakelen, iemand die de situatie goed kan overzien, ook in sociaal opzicht. Dat moet wel iemand zijn die vaker zo’n zaak behandelt, dus iemand die is aangesloten bij de Vereniging van Huurrecht Advocaten (VHA). Huurrecht vergt inzet van iemand die weet hoe je dit mijnenveld moet doorkruisen en die pijlsnel de juiste actie kan inzetten. U zorgt er dan voor dat u precies de informatie aanlevert die de advocaat nodig heeft, want stellen verplicht tot bewijzen.
Verzamel dus bewijs op aangeven van uw advocaat. Soms bestaat de beste hulp uit het bewerkstellingen van zo’n onvermijdelijke afloop.

______________________________________________________________________

voetnoten

1 Zie www.rechtspraak.nl/Uw-Situatie/Bewind/Paginas/procedure